Πρόταση προς το Υπουργείο Παιδείας από τη Ζωή Βάλερη

χωρίς τίτλο

 

«Η αληθινή γνώση από τη φύση της είναι χαρά.» Αριστοτέλης

 

Είναι καιρός να βγούμε από την πλάνη ότι η τάση για αλλιώτικη παιδεία είναι ένα νέο ρεύμα των τελευταίων χρόνων, ότι τώρα ξεκινάει και σιγά σιγά θα επιτευχθούν ικανοποιητικές μεταρρυθμίσεις. Για το δικαίωμα της αληθινής γνώσης αγωνίζονται και πεθαίνουν άνθρωποι εδώ και αιώνες. Στην Ελλάδα δουλεύουν για ανοιχτά, ελεύθερα, αλλιώτικα, νέα σχολεία άτομα και διάσπαρτες ομάδες εδώ και δεκαετίες. Έρευνα έχει γίνει υπεραρκετή. Έχουν γίνει πράξη ήδη πολλά από τα θεωρητικά εγχειρήματα. Επίσης δε χρειάζεται παραπέρα τεκμηρίωση των αποτυχιών του παρόντος συστήματος. Δε χρειαζόμαστε πολύ χρόνο για να γίνουν πραγματικότητα τα όνειρα και τα οράματα, αυτό που λείπει είναι η συσπείρωση. Εάν συσπειρωθούν όλα τα άτομα και οι ομάδες που εντρυφούν στο θέμα της αλλιώτικης προσέγγισης όσον αφορά την παιδεία είμαστε έτοιμοι για ουσιαστικές αλλαγές.

 

Προτείνω τα εξής:

* Διαχωρισμός του υπουργείου πολιτισμού και παιδείας από το υπουργείο θρησκευμάτων.

* Αναδιάρθρωση όλων των βαθμίδων της παιδείας συγχρόνως, συμπεριλαμβανομένης και της τριτοβάθμιας.

* Προαιρετική και προτεινόμενη μαθητική θητεία όχι υποχρεωτική. O κ. Μπαλτάς ανέφερε ότι αποζητά την οικειοθελή συμμετοχή στην υποχρεωτική μαθητεία. Αυτή η έννοια θα μπορούσε να εξαχθεί από το οξύμωρο με τη δημιουργία μηχανισμών που εποπτεύουν ουσιαστικά την καταπάτηση των δικαιωμάτων του παιδιού και την επίλυση θεμάτων καταναγκαστικής εργασίας, ελλιπούς κοινωνικοποίησης και κακοποίησης. Βασιζόμενοι και επαναπαυόμενοι στην υποχρεωτική θητεία η καταπάτηση του δικαιώματος στην εκπαίδευση δεν έχει αντιμετωπιστεί ουσιαστικά. Κάνοντας παράλληλα τη μαθητική θητεία προαιρετική όλοι οι μαθητές είναι ίσοι θεσμικά και κοινωνικά χωρίς να περιθωριοποιείται κανείς. Έτσι η κοινωνία και η πολιτεία γενικότερα φροντίζει, υποστηρίζει και διασφαλίζει το δικαίωμα του καθενός να φοιτήσει αυτό που αγαπά όπως αγαπά. Κάνοντας τη μαθητική θητεία προαιρετική αλλάζει το νομικό/θεσμικό πλαίσιο ριζικά, αρκετά για ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις σε όλους τους τομείς της παιδείας αλλά όχι μόνο, γενικότερα ανοίγει νέες προοπτικές στην αντιμετώπιση του νηπίου, παιδιού και εφήβου ως πολίτες.

* Νομιμοποίηση και θεσμοθέτηση άλλων ήδη εφαρμοσμένων μορφών εκπαίδευσης και ένταξη τους σε όλες τις βαθμίδες δημόσιας παιδείας έτσι ώστε τυπική εκπαίδευση να γίνει μια δημόσια εκπαίδευση η οποία εμπεριέχει:

1. Τον υπάρχοντα κλάδο νηπιαγωγείων, δημοτικών, γυμνασίων και λυκείων με τις προτεινόμενες και άλλες ρυθμίσεις που ενθαρρύνουν και καλλιεργούν τη φυσική αγάπη για τη μάθηση, την αυτοπειθαρχία αντί της πειθαρχίας, τη συνεργασία αντί του ανταγωνισμού. Επέκταση και αναβάθμιση καλλιτεχνικών σχολείων, μουσικών σχολείων, ειδικών σχολείων και δημιουργία οικο-σχολείων.

2. Δημοκρατικά Σχολεία για όλες τις ηλικίες. (δείτε: «Τα δημοκρατικά σχολεία και η προοπτική τους στην Ελλάδα» του Δημήτρη Λάγιου http://democraticschoolsgr.blogspot.gr/2015/03/blog-post.html?spref=fb)

3. Σχολεία Waldorf για όλες τις ηλικίες.

4. Μοντεσσοριανά Σχολεία για όλες τις ηλικίες

 

Η πρόταση είναι ενδεικτική και βασίζεται σε παρατήρηση των μορφών εναλλακτικής εκπαίδευσης που είναι ήδη ενεργές και οικείες στη χώρα (έστω σε επίπεδο προεργασίας) και στην Ευρώπη. Απαιτεί τροποποίηση του Ν. 1566/1985 με την προσθήκη της δυνατότητας ίδρυσης και λειτουργίας δημόσιων πιλοτικών σχολείων πειραματικού χαρακτήρα.

Ισοτιμία και στενή αλληλοεπίδραση των κλάδων αυτών μεταξύ τους. Συστηματική ανταλλαγή πληθυσμού και υλικού και ελευθερία κίνησης εκπαιδευτικών και μαθητών μεταξύ των κλάδων. Ουσιαστική και θεσμοθετημένη επικοινωνία και συσχετισμός μεταξύ όλων των κλάδων με κοινές δράσεις και έρευνες.

* Προτεινόμενη όχι δεσμευτική ύλη και βιβλιογραφία.

* Καμία αξιολόγηση με τη μορφή εξετάσεων και βαθμολόγησης. Πλήρης διαχωρισμός της εισαγωγής σε οποιαδήποτε βαθμίδα οποιουδήποτε κλάδου από προηγούμενες ‘επιδόσεις’. Μορφοποίηση συστήματος εισαγωγής σε κάθε βαθμίδα και κλάδο ανοιχτό προς όλους ανεξαρτήτου προηγούμενης φοίτησης που να βασίζεται σε δείγματα δημιουργικότητας, ελεύθερης σκέψης, αυτοπεποίθησης, αυτοδιάθεσης, ικανοτήτων επικοινωνίας, επίλυσης προβλημάτων και ανταλλαγής ιδεών. Πλήρης διαχωρισμός της εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση από τις προηγούμενες βαθμίδες και διαμόρφωση νέων συστημάτων εισαγωγής που επιτρέπουν σε οποιονδήποτε επιθυμεί, ανεξάρτητα από εάν έχει ή όχι προηγούμενη τυπική εκπαίδευση, να παρακολουθήσει πρόγραμμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης εφόσον πληρεί τις γνωστικές προϋποθέσεις του προγράμματος αυτού. (π.χ. General Certificate of Secondary Education – G.C.S.E. για τη Μ. Βρετανία ή Abitur για τη Γερμανία)

* Θεσμοθέτηση του δικαιώματος στη μη τυπική εκπαίδευση έτσι ώστε ευρείες μορφές παιδείας που δεν εντάσσονται εξολοκλήρου ή καθόλου στην τυπική παιδεία (π.χ. κατ’οίκον εκπαίδευση, σχολείο του δάσους και άλλες αυτόνομες, αυτοδιαχειριζόμενες μορφές) να είναι κοινωνικά και νομικά αποδεχτές και να υπάρχει δυνατότητα δημόσιας χρηματοδότησης τους. Να μπορούν δηλαδή να σταθούν θεσμικά χωρίς να επιβάλλεται η ιδιωτικοποίηση τους και κοινωνικά αποκλειστική μορφή χορήγησης τους. Εάν θελήσουν να ενταχθούν στη δημόσια παιδεία να είναι εφικτό.

Το άρθρο 5 παρ.1 του Συντάγματος, εγγυάται στον καθένα το δικαίωμα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητάς του ως προς όλες τις εκφάνσεις που την συνθέτουν.

Το 2ο άρθρο του 1ου Πρόσθετου στην ΕΣΔΑ Πρωτοκόλλου, ορίζει ότι: «Άρθρο 2 – Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Ουδείς δύναται να στερηθή του δικαιώματος όπως εκπαιδευθή. Παν Κράτος εν τη ασκήσει των αναλαμβανομένων υπ’ αυτού καθηκόντων επί του πεδίου της μορφώσεως και της εκπαιδεύσεως θα σέβεται το δικαίωμα των γονέων όπως εξασφαλίζωσι την μόρφωσιν και εκπαίδευσιν ταύτην συμφώνως προς τας ιδίας αυτών θρησκευτικάς και φιλοσοφικάς πεποιθήσεις.»

Σύμφωνα δε με την Οικουμενική Διακήρυξη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών: Άρθρο 26 (1) Καθένας έχει το δικαίωμα στην εκπαίδευση (…) (2) Η Εκπαίδευση θα πρέπει να στοχεύει την πλήρη ανάπτυξη της ανθρώπινης προσωπικότητας και την

ενδυνάμωση του σεβασμού για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες. Θα πρέπει να προωθεί την κατανόηση, την ανεκτικότητα και τη φιλία μεταξύ όλων των εθνών, των εθνικών ή θρησκευτικών ομάδων, και να ακολουθεί τις δραστηριότητες των Ηνωμένων Εθνών για τη διατήρηση της ειρήνης. (3) Οι γονείς έχουν το δικαίωμα να επιλέξουν το είδος της εκπαίδευσης που θα δοθεί στα παιδιά τους.

Παράλληλα, πληθώρα υπερνομοθετικών ρυθμίσεων εγγυώνται τη μη διάκριση (ευθεία ή και ανάστροφη) στην απόλαυση των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων.

 

(Η φροντιστηριακή εκπαίδευση καθίσταται περιττή με τις παραπάνω αλλαγές)

 

* Ρύθμιση των γνωμόνων πρόσληψης εκπαιδευτικών έτσι ώστε να μπορεί οποιαδήποτε, με ή χωρίς τυπική εκπαίδευση, να κάνει αίτηση για εργασία στη δημόσια εκπαίδευση και η αίτηση να περνάει από μηχανισμό ο οποίος αξιολογεί μόνο τις ικανότητες της αιτούσας.

* Άμεση απομάκρυνση από το έργο του εκπαιδευτή όσων παρουσιάζουν βίαιη και/ή ζημιογόνα ψυχοπαθολογική συμπεριφορά καθώς και αυτών που ασκούν οποιουδήποτε είδους κατήχηση. Δημιουργία μηχανισμών ουσιαστικής εποπτείας και αντιμετώπισης τέτοιων περιστατικών.

* Ρύθμιση των κτιριακών προδιαγραφών για τα σχολεία και τα πανεπιστήμια έτσι ώστε η στέγαση τους να μπορεί να αποτελεί βιωματικό και μαθησιακό εργαλείο π.χ. με καινοτομικές οικολογικές κατασκευές βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής.

* Πρόγραμμα ένταξης των τεχνών σε όλους τους κλάδους και όλες τις βαθμίδες της δημόσιας εκπαίδευσης. Αναφέρομαι στο σύνολο των τεχνών από την Ελλάδα και όλον τον κόσμο, παραδοσιακές, κλασσικές, σύγχρονες και άλλες: παραστατικές τέχνες (από θέατρο, χορό, τσίρκο μέχρι κουκλοθέατρο), μουσικές τέχνες (από παραδοσιακή ελληνική, κλασική ινδική μουσική μέχρι ηχητική τέχνη), θεραπευτικές τέχνες, εικαστικές τέχνες, θεατρικό μακιγιάζ, φωτογραφία, σχέδιο κοστουμιού, κινηματογράφος κτλ

Στελέχωση του προγράμματος με ειδικούς διαχειριστές και ένα διεθνές δίκτυο καλλιτεχνών, δασκάλων και θεραπευτών τέχνης και άλλων ειδικών. Αποστασιοποίηση από την λογική «η τέχνη για την τέχνη», μια λιγότερο περιχαρακωμένη αντίληψη, πέρα από διαχωριστικές γραμμές, πολιτιστικές, γεωγραφικές, κοινωνικές, σωματικών και νοητικών δεξιοτήτων, ηλικίας και ειδικοτήτων.

Ένα δίκτυο που αντιπροσωπεύει όλες τις τέχνες και διάφορες ειδικότητες, όπως εκτέλεση, διδασκαλία, θεραπεία, σύνθεση, διεύθυνση, έρευνα και σχετικά επαγγέλματα όπως τεχνολογία ήχου, τεχνολογία σκηνής, διεύθυνση παραγωγής και επικοινωνίας, κατασκευαστές οργάνων και άλλα.

Παρουσία των διαφόρων τεχνών αυτών στην εκπαίδευση σε πολλές μορφές ανάλογα με τις προτάσεις των συμμετεχόντων και τα αιτήματα των σχολείων: παραστάσεις, σεμινάρια, εργαστήρια, έρευνα, πειράματα, δημιουργία έργων, εκδρομές, βιώματα ενταγμένα σε κάποια μαθησιακή δραστηριότητα, εισηγήσεις για τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς και άλλα πολλά.

Αφετηρία κάθε δράσης ένα σχολείο που αναζητά κάτι/κάποιον συγκεκριμένο και κάνει αίτηση στο πρόγραμμα για εύρεση ανάλογου μέλους/μελών του δικτύου ή από μέλη του δικτύου που αναζητούν σχολεία που θα ήθελαν να συμμετέχουν σε μια συγκεκριμένη πρόταση. Δράσεις σε βάθος χρόνου ή μεμονωμένες, σε ένα σχολείο ή σε σύνολο σχολείων, σε συνεργασία με άλλες δράσεις του προγράμματος ή αυτόνομα. Μemorabele Μomenten http://www.memorabelemomenten.nl/ (παράδειγμα προγράμματος ένταξης τεχνών στα σχολεία στην Ολλανδία μέλος του οποίου έχω υπάρξει)

 

* Ανοιχτό σχολείο: τα σχολεία και πανεπιστήμια ως δημόσιοι χώροι μένουν ανοιχτά αφού λήξουν οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες παρέχοντας τις εγκαταστάσεις τους στο κοινό.

Δραστηριότητες για όλες τις ηλικίες, για παιδιά και ενήλικες σε αυτούς τους χώρους εκτός σχολικών ωρών και στα πλαίσια της δημόσιας εκπαίδευσης υπό τη διαχείριση της κάθε κοινότητας με την υποστήριξη ειδικών μηχανισμών.

Πρόσβαση σε όλους ανεξαιρέτως σε όσα απουσιάζουν από τη δημόσια ζωή επειδή είναι ως επί το πλείστον στον ιδιωτικό τομέα ή για άλλους λόγους: τέχνες, γλώσσες, αθλήματα, παραδοσιακές τέχνες, καλλιέργεια, οικο-κατασκευές, αυτονόμηση όσον αφορά τη στέγαση, την τροφή, την υγεία, τη γέννα, αφρικάνικη μουσική, εικονογράφηση παιδικών βιβλίων, ξυλουργική, αγγειοπλαστική, συμβουλευτικά σεμινάρια για γονείς (τακτικές ατομικές και ομαδικές συναντήσεις), σεμινάρια Μη Βίαιης Επικοινωνίας και Μη Κατευθυντικής Παρέμβασης κτλ.

Συλλογική συνύπαρξη μικρών και μεγάλων σε θέματα σχέσεων , αλληλεπίδρασης και οργάνωσης, δια-ηλικιακά εργαστήρια, δρώμενα, σεμινάρια , παραστάσεις κ.α

Χώρος, χρόνος και υλικά για ατομική ή/και ομαδική μελέτη, εξάσκηση, πρόβες κτλ.

Ένταξη και διάχυση των φιλοσοφιών όλων των παραπάνω μορφών παιδείας στην κοινωνία και στην καθημερινότητα μικρών και μεγάλων.

Επέκταση των δράσεων του προγράμματος ένταξης τεχνών πέραν του σχολείου και στις εξωσχολικές δραστηριότητες και την κοινωνία γενικότερα.

Φιλοξενία για επισκέπτες του σχολείου και της κοινότητας, όπως οι θίασοι, εισηγητές, δάσκαλοι του προγράμματος ένταξης των τεχνών εντός και εκτός σχολείου, ερευνητές, επισκεπτόμενες οικογένειες κτλ.

* Ενεργοποίηση της εξουσιοδοτικής διάταξης της παρ.3 του άρθρου 3 του Ν. 682/1977 για τα ιδιωτικά σχολεία, η οποία ορίζει ότι: «3. Κατ’ εξαίρεσιν της διατάξεως της παρ. 1 του παρόντος άρθρου, επιτρέπεται η ίδρυσις και λειτουργία πειραματικού τύπου ιδιωτικών σχολείων. Η ίδρυσις γίνεται δι’ αποφάσεως του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, μετ’ αίτησιν του ενδιαφερομένου και σύμφωνον γνώμην του Κ.Ε.Μ.Ε. Δια της αυτής αποφάσεως καθορίζονται το αναλυτικόν και ωρολόγιον πρόγραμμα και αι μέθοδοι διδασκαλίας, τα των τυχόν προσθέτων προσόντων του διδακτικού προσωπικού, ως και παν έτερον θέμα αφορών εις την λειτουργίαν και εποπτείαν των σχολείων τούτων.»

Να δοθεί έτσι η δυνατότητα σε ιδιώτες να ιδρύσουν και να λειτουργήσουν σχολεία ευρέων μορφών παιδείας.

 

«Ένα σχολείο είναι ένα μέρος όπου κάποιος μαθαίνει για την ολότητα της ζωής. Η ακαδημαϊκή αριστεία είναι απολύτως απαραίτητη, αλλά ένα σχολείο περιλαμβάνει πολύ περισσότερα από αυτό. Είναι ένα μέρος όπου τόσο ο δάσκαλος όσο και ο μαθητής διερευνά, όχι μόνο τον εξωτερικό κόσμο, τον κόσμο της γνώσης, αλλά και τη δική τους σκέψη, τη δική τους συμπεριφορά.» J. Krishnamurti

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s